Ang magbenta kapitbahay may utang tindahan ay isa sa pinakamahirap na sitwasyon sa sari-sari store: kapitbahay mo siya, kilala mo ang pamilya niya, pero may utang pa siya at gusto pa rin niyang bumili. Hindi mo siya gustong tanggihan, pero hindi mo rin gustong lumaki ang utang hanggang hindi mo na kayang abunuhan ang puhunan mo. Sa artikulong ito, matututunan mo kung paano magbenta nang maayos, magtakda ng limit, at maningil nang magalang.
Ang sikreto ay ang malinaw na usapan bago pa lumaki ang utang. Kapag alam ng kapitbahay mo kung magkano ang limit at kailan siya magbabayad, hindi na kailangang magtalo sa counter. Ang mga hakbang dito ay simple at magalang.
Bago ka magdesisyon, tingnan mo muna ang sitwasyon ng kapitbahay mo. Maliit lang ba ang utang niya, halimbawa ₱150 na kape at asukal, o malaki na ito, halimbawa ₱2,000 na bigas at de-lata? Nagbabayad ba siya kahit paunti-unti tuwing sweldo, o ilang linggo nang walang bayad kahit nangako na?

Isipin mo rin kung bakit siya may utang: nagipit lang ba siya ngayong linggo dahil na-delay ang sweldo, o lagi na siyang umuutang at hindi na halos nagbabayad ng cash? Kung pansamantala lang ang hirap niya, mas madali siyang tulungan. Kung paulit-ulit na ang pag-utang, kailangan mo nang magtakda ng limit.
Ang limit ang pinakamahalagang proteksyon mo. Halimbawa, sabihin mo sa kapitbahay mo: "Ate, hanggang ₱500 lang po muna ang puwede kong pautang, at kailangan pong mabayaran bago madagdagan." Kapag malinaw ang limit, alam niyang hindi ito personal na pagtanggi, kundi patakaran ng tindahan para sa lahat.
Ang limit ay puwedeng iba-iba depende sa kapitbahay. Sa kapitbahay na matagal mo nang suki at laging nagbabayad sa oras, puwede kang magbigay ng limit na ₱500. Sa bagong kapitbahay o sa dating nangako pero hindi nagbayad, panatilihin mo ang limit na ₱200 o cash muna. Ang pagtakda ng suki credit limit sa tindahan ay nakakatulong para maging patas ka sa lahat.
Ang paniningil ay hindi kailangang maging away. Ang pinakamainam na paraan ay ang pribadong pag-uusap, hindi sa harap ng ibang suki. Kapag walang ibang tao sa counter, sabihin mo nang mahinahon: "Ate, ₱350 po ang natira ninyo noong Martes, puwede po ba sa Biyernes?" Ang maikling tanong na may petsa ay mas madaling sagutin at hindi nakakahiya.
Kapag bumili ulit siya habang may utang pa, puwede mong sabihin nang maayos: "Puwede po kayong bumili ng ₱100 na kape ngayon, at isama na lang po natin sa bayad sa Biyernes." Sa ganitong paraan, hindi mo siya tinatanggihan, pero hindi rin lumalaki ang utang nang walang kontrol. Ang magalang na pakikipag-usap sa suki ay nagpapanatili ng tiwala, at ang suking may tiwala ay mas malamang na magbayad sa oras.
Kapag umabot na sa limit ang utang at hindi pa rin nababayaran, kailangan mong huminto muna sa bagong utang. Sabihin mo ito nang mahinahon at may alok: "Kuya, umabot na po tayo sa ₱500 na limit, kaya cash na lang po muna tayo sa susunod na bili, hanggang mabayaran po ang kalahati." Ang pag-alok ng cash na benta ay mahalaga, dahil hindi mo siya pinapaalis.
Kung gusto niyang magbayad nang paunti-unti, tanggapin mo ito at magkasundo kayo sa halaga at araw. Halimbawa, ₱100 tuwing Biyernes hanggang mabayaran ang ₱500. Ang paunting bayad ay mas mainam kaysa sa walang bayad. Ang maayos na paghawak sa suking hindi nagbabayad ng utang ay nangangahulugan ng mahinahon ngunit matatag na paninindigan sa limit, hindi ng sigawan.
Kapag nakabayad na ang kapitbahay mo, pasalamatan mo siya at huwag mo nang ulit-ulitin ang lumang utang sa bawat pagbili niya. Sabihin mo lang: "Salamat po, bayad na po tayo, balik po kayo." Ang simpleng pasasalamat ay nagpapatibay sa samahan at nagpapaalala sa kanya na maayos kang kausap.
Huwag mo ring ikuwento sa ibang kapitbahay ang utang niya. Ang utang ay pribadong usapan ninyo, at ang pagkalat nito ay sumisira sa tiwala at sa pangalan ng tindahan mo. Kapag nalaman ng barangay na maingat ka sa pribadong usapan, mas maraming kapitbahay ang magtitiwala sa iyo.
Puwede ko pa bang bentahan ang kapitbahay na may utang pa?
Oo, puwede, lalo na kung maliit lang ang utang at regular siyang nagbabayad kahit paunti-unti. Ang mahalaga ay may malinaw kayong usapan tungkol sa limit at sa petsa ng bayad. Kapag may usapan, hindi nasisira ang samahan at patuloy pa rin ang benta.
Paano ako maniningil nang hindi nakakasakit ng damdamin?
Magsalita ka nang mahinahon at sa pribadong paraan, hindi sa harap ng ibang suki. Sabihin mo lang ang halaga at ang petsa ng bayad, halimbawa, 'Ate, ₱350 po ang natira ninyo noong Martes, puwede po ba sa Biyernes?' Ang maayos na tono ay mas madalas nagbubunga ng bayad.
Ano ang gagawin ko kung lagi siyang nangangako pero hindi nagbabayad?
Magtakda ka ng malinaw na limit at sabihin mo ito nang maayos bago ka ulit magbenta. Halimbawa, sabihin mong kailangan munang mabayaran ang kalahati ng lumang utang bago madagdagan. Kapag may malinaw na limit, mas madali mong mapoprotektahan ang puhunan mo.
Kailan ko dapat itigil ang pagbebenta nang may utang sa kanya?
Kapag lumampas na ang utang sa limit na napag-usapan ninyo at ilang beses nang hindi natupad ang pangako, oras nang itigil muna ang bagong utang. Sabihin mo ito nang magalang at mag-alok ka pa rin ng cash na benta. Ang pagtigil sa bagong utang ay pagprotekta sa tindahan mo.
Ang kapitbahay na may utang ay suki pa rin, at ang suki ay pinapahalagahan. Magbenta ka pa rin, pero may limit, may petsa ng bayad, at may magalang na paniningil. Sa ganitong paraan, kumikita pa rin ang tindahan mo at nananatiling maganda ang samahan ninyo.
I-download nang libre ang Easy Karyana sa Play Store at simulan ang free trial ngayon — itala ang benta, suki, at kita ng tindahan mo sa isang app na abot-kaya para sa sari-sari store.